

Bu makale Dermotolog Brigitte Roy tarafından yazılmıştır.
Hipersensitif cildi nasıl tanımlarsınız?
Tetikleyici faktörler nelerdir?
Neden kutanöz hipersensitifliği oluşur?
İleri tetkikler gerekli mi?
Tedavisi ve bakımı nasıl yapılır?
Doğru cilt bakımı ve temel prensipler
Önlem almanın gerekliliği
Çocuklarda hipersensitif cilt- Anahtar Noktalar
Yetişkinlerde görülen hipersensitif ya da hiperaktif cilt sorunları uzun zamandır var olan bir konudur. Hatta oldukça yaygın olduğunu söyleyebiliriz. Günümüz kadınlarının yarısından fazlası ciltlerinin hassas olduğunu ve özel bakıma ihtiyaç duyduğunu belirtmektedir.
Çocuk cildi, yetişkinlerinkinden çok daha ince ve hassastır. Fiziksel gelişimini tam olarak tamamlamamıştır. Buna ek olarak koruyucu hidrolipidik tabakanın yetersizliği ve kutanöz bariyerin aşırı geçirgenliği, çocuk cildini yetişkinlere nazaran dış etkenlerden çok daha fazla etkilenen bir hale sokar.
Daha da vahimi, pediatri hekimleri kimi yenidoğan ve çocuklarda görülen cilt özelliklerinin var olan hassasiyetin çok daha ötesinde korunaksız ve duyarlı olduğuna dikkat çekiyorlar. Bu tür vakalar çoğunlukla tolere edilen belirli doğal dürtülere karşı çok abartılı reaksiyonlar verebiliyorlar. Buradan da anlaşılacağı gibi çocuk/bebek cildindeki aşırı hassasiyet, yetişkin örneklerde de görüldüğü üzere tolerans eşiğinin düşmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Mutlaka özel bakım ve tedavi gerekir.
Normal ciltlerin kolaylıkla üstesinden geldiği, farklı şiddetteki, değişik faktörlere karşı aşırı reaksiyon veren yapıdaki cilt yapısı, hipersensitif olarak nitelendirilir.
Normal izlenimi veren cilt yapısı…
Belirtiler geçicidir ve çocuğun çeşitli dış etkenler tarafından tetiklenen ani kızarmaları dışında cilt yapısı son derece normal görünür.
Kutanöz tabakada meydana gelen rahatsızlıkların belirtileri çocuğun tetikleyici faktörlere maruz kalmasıyla ortaya çıkar. Şikâyetler batma ve gerilme ve/veya sıcaklık, hatta kaşıntı hissi olarak kendini gösterir. Söz konusu rahatsızlıklar her ne kadar tedavi edilebilir olsa da çocuklar için çok can sıkıcı bir hal alırlar.
Bu belirtilere ek olarak çocukların ciltlerinde kızarıklık ve hatta hafif bir cilt kuruluğu görülür.
Birçok faktör sayılabilir…
Belirtilerin başlangıcı aşağıda sıralanan pek çok faktör tarafından tetiklenebilir.
Bunlar:
Çevresel Faktörler:
• Hava sıcaklığındaki keskin değişimler
• Sıcak
• Soğuk
• Güneş
• Hava kirliliği…
Mekanik faktörler:
• Cilt üzerindeki baskı gibi
Dış Faktörler:
• Temizlik maddeleri (özellikle sabunlar)
• Parfümler
• Zararlı deterjanlar
• İçeriğinde çok fazla kalker ihtiva eden “sert” su
• Banyolar, duşlar, yüzme havuzu…
Psikolojik Faktörler:
• Öfke
• Yoğun duygusallık
• Stres: iş, aile hayatında gerilimler…
Bariyer görevini üstlenen tabakadaki işlev kayıpları ve tolerans eşiği düşüklüğü.
Kutanöz bariyerdeki işlev kaybı, ciltte aşırı duyarlılık rahatsızlığının başlangıcında büyük rol oynar. Stratum korneum hücrelerinin birleşimindeki azalmanın yanı sıra dermis ve epidermisin buluşma noktasındaki dirençsizlik deri geçirgenliğinin artmasına sebep olur.
Bu faktörler etkisinde zayıflamış ve çok daha geçirgen bir hal almış olan cilt, olası tahriş edici faktörlere çok daha açık bir yapıya bürünür ve artık koruyucu bariyer görevini gereğince yerine getiremez.
Söz konusu rahatsızlığa neden olan faktörlerden biri de cildin tolerans eşiğindeki düşüklüktür. Aşırı hassas ciltler, normal ciltlerin kolayca tolere edebileceği tahriş edici reaksiyonlara karşı çok daha abartılı bir tutum sergilerler.
Kutanöz yetmezliği hastalarında görülen belirtiler oldukça karakteristiktir. Belirli koşullarda ortaya çıkan geçici kızarıklık ve yanma hissi krizleri arasındaki semptom eksikliği teşhisin konulması için yeterli doneleri verir. Yaşanan krizlerin sıklığı ve özellikleri aşırı duyarlılık derecesini ortaya koyar. Kutanöz rahatsızlıkların kalıcı belirtiler gösterdiği ve yukarıda bahsedilen belirtilerin dışında deneyimler söz konusu olduğunda doktorunuz sorunun alerji kaynaklı olup olmadığını görmek isteyebilir. Bu durumda alergolojik tetkiklerin gerekliliği söz konusu olabilir.
Özetlemek gerekirse, vakaların büyük çoğunluğunda ileri tetkiklere gerek yoktur.
Özel dermo-kozmetik cilt bakımı
Çocuklarda görülen aşırı hassas cilt problemlerinde, ortaya çıkan belirtiler ve hassasiyete sebep olan faktörler üzerinde etkili olacak özel formülize edilmiş cilt bakım ürünlerine başvurulmalıdır. Tercihinizi en az kimyasal içerikle çocuk cildinin doğasına uygun ve koruma faktörü en yüksek ürünlerden yana yapın. Kokusuz, koruyucu madde ihtiva etmeyen (özellikle paraben) ve renklendirici kullanılmamış ürünler öncelikli seçiminiz olmalıdır.
Kızarıklığın giderilmesi, tahrişe karşı soğutucu etki, kutanöz bariyere işlev kazandırma ve cilt toleransının yükseltilmesi, epidermisi nemlendirip korurken aynı anda aşırı hassas ciltlerin kutanöz rahatsızlıklarını dindirmeyi hedefleyen dermo-kozmetik ürünlerin vazgeçilmez görevidir.
Çocuğunuzu yıkarken ılık su kullanın (36°).
Yüzlerini ve vücutlarını temizlemek için uygun ürünler kullanın: Çok hassas sabunsuz ürünler kullanın,formülü en basit, kokusuz ve koruyucu madde içermeyen ürünler seçin. Gün içerisinde, bu karakteristik özelliklere sahip ve durulama gerektirmeyen temizlik sıvısı kullanın.
Her gün aşırı hassas ciltler için geliştirilmiş, kutanöz bariyer işlevini ve cilt toleransını artıran ferahlatıcı ve nemlendirici cilt koruyucu krem uygulayın. Cilt hassasiyetini en aza indirmenin bir diğer yolu da cildin optimum su alımını sağlamaktır. Ferahlatıcı etkiye sahip ürünler bu ihtiyacı karşılayabilirler.
Çocuğunuzun aşırı hassas cilt sorunlarına maruz kalmasını önlemek ya da rahatsızlığa neden olan faktörlerle temasını ortadan kaldırmak için, içinde bulunduğu çevreyi bu bağlamda düzenlemek gereklidir.
Ciltlerini, doğru giysi kullanımına ek olarak, uygun bir losyonla soğuktan ve rüzgârdan koruyun.
Mümkün olduğu kadar, onları keskin ısı değişimlerinden uzak tutun.
Bütün çocuklar için geçerli olduğu gibi güneşten koruyun. Güneşle temas olasılığı var ise mutlaka koruyucu güneş kremini belirli aralıklarla uygulamayı ihmal etmeyin. Buna ek olarak güneş altında da uygun giysiler seçin (T-shirt, şapka, güneş gözlüğü vb.).
Bakım ve tedavi söz konusu olduğunda şu önemli noktalara dikkat edilmelidir.
Çocuk cildi hassaslığı için özel olarak formülize edilmiş dermo-kozmetik temizleme ve cilt bakım ürünlerini tercih edin.
Günlük temizlik ürünleri için en basit formüle sahip sabunsuz, koruma maddesi içermeyen, kokusuz ve yapay renklendiricisiz ürünler seçin. Yüz ve vücut bakımları için de aynı kuralları takip edin.
Almanız gereken bu önlemler, çocuğunuz için cilt bakımı ürünleri seçerken daha uyanık ve dikkatli olmanızı gerektirir.