Hızlı Cevap
Doğum sonrası cinsel ilişki; annenin fiziksel iyileşme süreci, hormonal değişimleri ve duygusal hazır oluşuna bağlı olarak değişir. Genellikle doğumdan sonra yaklaşık 40 gün beklenmesi önerilir ve süreç çiftin kendini hazır hissetmesiyle ilerler. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr Zeynep Aksu Şit, doğum sonrası cinsel ilişkiler hakkında merak edilen soruları yanıtladı!
Kısa Özet
-
Doğum sonrası süreç hem fiziksel hem de duygusal değişimlerin yaşandığı bir dönemdir.
-
Doğum sonrası cinsel ilişkiye dönüş; doğum şekli, iyileşme süreci ve duygusal yakınlığa göre değişir.
-
Genellikle 40 gün sonrasında cinsel ilişkiye başlanması önerilir.
-
Vajinal doğumda doku hassasiyeti ve iyileşme süreci nedeniyle ağrı görülebilir.
-
Sezaryen doğumda iyileşme süresi ve kesi bölgesi süreci dikkate alınmalıdır.
-
Hormonal değişimler cinsel istekte azalma ve kuruluğa neden olabilir.
-
Ağrı ve hassasiyet çoğunlukla geçicidir ve hormonların dengelenmesiyle azalır.
-
Duygusal faktörler cinsel isteği ve süreci doğrudan etkileyebilir.
-
İletişim ve destek sürecin daha sağlıklı ilerlemesine yardımcı olur.
-
Gerekli durumlarda medikal veya psikolojik destek alınabilir.
Doğumdan Sonra Cinsel İlişki Nasıl Olmalı?
Doğum sonrası dönem, yeni anneler için zorlayıcı bir yeniden yapılanma sürecidir. Bu yüzden doğum sonrası cinsel ilişkiye dönüş; doğum şekline, iyileşme sürecine, hormonal değişimlere ve çiftin duygusal yakınlığına göre farklılık gösterir.
Doğum sonrası cinsellikte ağrı özellikle iyileşme süreci tamamlanmadan ilişkiye başlanması durumunda görülebilir. Doğum sonrası cinsellikte acı hissi; hormonal değişimler, vajinal hassasiyet ve kuruluk gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Ancak doğru bilgi, sabır ve anlayışla doğum sonrası cinsellik hem anne hem de baba için yeniden bağ kurma sürecine dönüşebilir.
Vajinal Doğum Sonrası Cinsellik
Vajinal doğum sonrası cinsellik hem fiziksel hem de duygusal açıdan dikkat ve özen gerektiren bir süreçtir. Doğumun ardından vajina ve çevresindeki dokularda esneme ve yırtıklar oluşabilir. Epizyotomi uygulanmışsa dikişli alanın iyileşmesi zaman alabilir. Bu bölgede hassasiyet, ağrı ve şişlik görülebilir.
Doğru hijyen ve dinlenme, vajinal doğum sonrası cinsel ilişkiye dönüş sürecini hızlandırabilir. Özellikle ilk haftalarda otururken dikkatli olunmalı, sıcak su banyosu ve perine temizliği ile rahatlama sağlanabilir.
Normal doğum sonrası cinsellik süreci kişiden kişiye farklı ilerleyebilir ve iyileşme tamamlanana kadar hassasiyet görülebilir. Normal doğum sonrası cinsel ilişki için genellikle doktor kontrolü sonrası iyileşme sürecinin değerlendirilmesi önerilir.
Sezaryen Doğum Sonrası Cinsellik
Sezaryen doğum sonrası cinsellik süreci, annenin fiziksel iyileşme sürecine ve duygusal hazırlığına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Sezaryen doğum yapan kadınlarda karın bölgesinde cerrahi bir kesi bulunur. Bu kesi genellikle alt karın bölgesine yatay olarak uygulanır. Dikişlerin iyileşmesi ortalama 2-4 hafta sürer. Ancak iç dikişlerin tamamen toparlanması 2 aya kadar uzayabilir.
Sezaryen doğum sonrası ağır kaldırmaktan kaçınmak, dik pozisyonda oturmak ve yara bölgesini kuru tutmak önemlidir. Enfeksiyon riskine karşı düzenli kontroller ihmal edilmemelidir. Sezaryen doğum yapan kadınlarda aynı vajinal doğum yapanlar gibi düşük östrojen seviyesi bulunduğundan cinsel şikâyetler de benzerdir.
Sezaryen doğum sonrası cinsel ilişki için genellikle doktor kontrolü sonrası annenin iyileşme sürecine göre hareket edilmesi önerilir. Bu nedenle sezaryen doğum sonrası cinsellik için genellikle 1 ila 1.5 ay beklenmesi önerilir. Bazı çiftlerde bu süre 2 aya kadar uzayabilir. Ancak ideal zamanlama, çiftlerin hem fiziksel hem de duygusal olarak kendilerini hazır hissettikleri andır.
Lohusalık Döneminde Cinsellik
Araştırmacılar kadınların doğum sonrası ortalama 12 hafta içinde gebelikten önceki cinsel ilişki sıklıklarına döndüklerini tespit etmişlerdir. Genel kabul, gebelik öncesi cinsel yaşamları keyifli olan çiftlerin lohusalık ve cinsellik dönemini de uyum içinde ve keyifli geçirdikleri yönündedir.
Öncesinde cinselliği evliliğin mecburiyeti olarak gören, haz almayan kadınların lohusalığı cinsellikten kaçınmayı meşrulaştıran bir dönem olarak algıladıkları ve cinselliği erteledikleri bilinmektedir.
Doğum Sonrası Ne Zaman Cinsel İlişkiye Başlanmalı?
Genel görüş doğum yapmış kadının ruhsal ve fiziksel toparlanmasının 6 hafta (yaklaşık 40 gün) süreceği, yine bu dönemde oluşan yoğun akıntının zorluk oluşturabileceği ve cinselliğin doğum sonrası 40. günden sonra başlayabileceği yönündedir. 40 gün rahim ve vajinanın toparlanması, eski hâline dönmesi ve fiziksel yorgunluğun azalması için verilen süredir.
Bilimsel olarak doğumdan sonra cinsel ilişkiye yeniden başlanmasıyla ilgili kanıta dayalı kurallar yoktur. Yapılan araştırmalarda kadınların yaklaşık %90’ının altı ayda cinsel ilişkiye yeniden başladıkları, bunlardan %65’i sorun bildirse de sadece %15’inin sağlık hizmeti aldığı gösterilmiştir. Bu nedenle çiftlerin hem bedensel hem de duygusal olarak hazır hissettikleri anda doğum sonrası cinsellik sürecine adım atmaları önerilir.
Doğum Sonrası Cinsel İsteksizlik Olur mu?
Kilo alımı, değişen bedeni nedeniyle estetik kaygıları olan, kendini beğenmeyen kadının eşi tarafından arzulanılmayacağı endişesiyle doğum sonrası cinsel ilişkiden kaçınmasına sık rastlanır. Ağrı deneyiminin yinelenmesi isteksizliği arttırır, istek olmayınca uyarılma ve ıslanma azalacağından kısır döngü sürer gider.
Cinsel isteğin azalması, uyarılma düzeyinde düşüşe ve dolayısıyla orgazm deneyiminde farklılıklara yol açabilir. Bu dönemde annenin yaşadığı fiziksel zorluklara ek olarak duygusal olarak da kendini yetersiz, tükenmiş ya da suçlu hissetmesi mümkündür. Bu nedenle partnerin anlayışlı yaklaşımı, suçlamadan uzak bir iletişim dili kullanması ve kadının kendi hızında iyileşmesine alan tanıması büyük önem taşır.
Doğumdan Sonra İlk Cinsel İlişkide Ağrı Neden Olur?
Epizyotomi ve laserasyonların (yırtık ve sıyrıkların) tam olarak iyileşmesine bağlı olarak doğum sonrası cinsel ilişki ağrılı olabilir, ayrıca vajina epiteli incedir ve cinsel uyarıyla çok az kayganlaşır. Bunun nedeni vajinal doğumu takiben ovulasyon geri gelene kadar olan hipoöstrojenik (östrojen seviyesinin düşük olması) durumdur. Özellikle emzirmeye bağlı bu düşük östrojen seviyesi birkaç ay sorun oluşturabilir.
Doğum sonrası cinsel ilişkide ağrı genellikle dikişlerin tam iyileşmemesi, vajinal hassasiyet ve hormonal değişimlerle ilişkili olabilir. Nadir olarak vajinal doğum yapmış kadınlar doğum kesisi (epizyotomi) bölgesindeki hassasiyet ya da o bölgede oluşmuş bir enfeksiyon nedeniyle birleşmede ağrı yaşayabilirler. Çok daha nadir olarak travmatik yaşantıların doğum ve operasyonlara ikincil olarak vajinismus gelişmiş olabilir, bu durum profesyonel destek gerektirir.
Doğum sonrası cinsel ilişkide yanma hissi ise vajinal kuruluk ve düşük östrojen seviyelerine bağlı olarak ortaya çıkabilir. Vajinal doğum yapan kadınlarda sık rastlanan şikâyetlerden biri de doğumdan sonra ilk cinsel ilişkide kanama görülmesidir. Vajinadaki dikişler tam olarak iyileşmeden yaşanan cinsel birliktelik hem ağrıya hem de dikişlerin zarar görmesine yol açabilir. Bu nedenle epizyotomi yapılan annelerin doktor onayı olmadan ilişkiye başlamamaları önemlidir. Doğumdan sonra cinsel ilişki sonrası kanama yaşanması durumunda doktor kontrolü gerekebilir.
Doğum Sonrası Cinsel Hayatı Konforlu Hâle Getirmek için Öneriler
Lohusalık ve doğum sonrası sürecin geçici bir dönem olduğu akılda tutulmalıdır. Gebelik sürecinde yaşanan deneyimler, doğum sonrası cinsellik sürecini de etkileyebilir. Özellikle hamilelikte cinsellik konusunda olumlu deneyim yaşayan çiftler, bu dönemi daha kolay ve uyumlu geçirebilmektedir.
Kadın bu süreçte kaygılarından ve içinde bulunduğu ruh durumundan eşine bahsetmeli ve destek istemelidir. İlişki öncesi memelerin boşaltılması, ağrı ve kuruluk yaşandığı durumlarda gerekirse kayganlaştırıcı jel veya kremler kullanılması önerilir.
Cinsel yaşamın doktorun önerdiği zamanda başlatılması, çok fazla ertelenmemesi yararlıdır. Sorunları konuşmak, gereğinde yardım almak önemlidir.
Cinsel ilişki sıklığı hemen eski düzeye gelmeyebilir; ancak bunun kalıcı bir işlev bozukluğuna dönüşmesi engellenebilir. Doğumdan bir yıl sonra cinsel yaşamda sorunlar devam ediyorsa cinsel tedavi uzmanından yardım alınması gerekmektedir.
Unutmamalıyız ki doğum sonrası cinsellik, sadece bedensel değil, duygusal uyumla da şekillenen bir süreçtir.
